21

فوریه
2021

آشنایی با سیستان و بلوچستان

ارسال شده توسط: admin/ 161 0

استان سیستان و بلوچستان پس از استان کرمان به عنوان دومین استان پهناور کشور در جنوب شرقی ایران واقع است. این استان با حدود ۱۸۰٬۷۲۶ کیلومتر مربع وسعت کمابیش اندازه کشور سوریه بزرگی دارد و بیش از ۱۱ درصد وسعت ایران را دربرمی‌گیرد. استان سیستان و بلوچستان از دو منطقه متمایز تشکیل گردیده است. منطقه بلوچستان با ۱۷۲۳۰۵ کیلومتر مربع وسعت و از شهرستان‌های زاهدان، خاش، سراوان، ایرانشهر، نیکشهر، چابهار، سرباز، کنارک، دلگان، زابلی، سیب وسوران، قصر قند، فنوج، تشکیل می‌گردد.
منطقه سیستان نیز شامل شهرستان‌های زابل، زهک، نیمروز، هامون و هیرمند می‌باشد و ۱۵۹۱۷ کیلومترمربع مساحت دارد. مجواری استان با کشور‌های افغانستان و پاکستان با وجود بازار‌های مصرف بی رقیب از یک سو و شرایط خاص حاکم بر آن کشور‌ها از سوی دیگر، این استان را از اهمیت بسیاری برخوردار ساخته است.

اقوام و مذاهب

سیستان به مردم منطقه‌ای (سکاها) گفته می‌شد که در اطراف رود هیرمند ساکن بودند و بخشی از سیستان در افغانستان امروزی است که قبلا جزو ایران بوده‌است (ادامه رود هیرمند و بخش اعظم ان در افغانستان است) و بخشی دیگر در شهرستان‌های زاهدان و زابل. بلوچ‌ها (مکاها) قومی دیگر بودند با فرهنگ متفاوت از سکا‌ها در مکران ساکن بودند؛ که بعد‌ها به دلایل نامعلوم به بلوچستان تغییر نام یافت. مردم استان سیستان و بلوچستان از قومیت‌های سیستانی و بلوچ می‌باشد که سیستانی‌ها به زبان زبان فارسی با لحجه سیستانی حرف می‌زنند و پیرو دین اسلام با مذهبتشیع‌ می‌باشند و بلوچ‌ها به گویش بلوچی صحبت می‌کنند و پیرو اسلام و مذهب تسنن می‌باشند.

جغرافیا

سیستان و بلوچستان ۱۱۰۰ کیلومتر مرز با کشور‌های پاکستان و افغانستان و ۳۰۰ کیلومتر مرز آبی با دریای عمان دارد و تنها استان ایران است که با پاکستان مرز مشترک دارد و همچنین به دلیل قرار گرفتن در موقعیت راهبردی و ترانزیتی از اهمیت فراوانی برخوردار است

این استان بیشتر آب و هوای گرم و خشک دارد، اما در عین حال از تنوع آب و هوایی و اقلیمی ویژه‌ای برخوردار است و مناطق کوهستانی، جنگلی و باتلاقی نیز در این استان پهناور به چشم می‌خورد.

مرکز استان

زاهِدانْ یکی از کلان‌شهرهای ایران و مرکز استان سیستان و بلوچستان است. این شهر در منطقهٔ بلوچستان قرار دارد. نام پیشین شهر «دزدآب» بوده که در زمان رضا شاه به «زاهدان» تغییر یافته‌است. زاهدان از سمت شمال به شهرستان زابل و، از سمت جنوب به شهرستان خاش، از سمت شرق به کشورهای افغانستان و پاکستان و از سمت غرب به شهرستان فهرج منتهی می‌شود. آب و هوای زاهدان در بیشتر روزهای سال گرم و خشک است. شب‌های تابستان آب و هوای این شهر رو به سردی می‌گراید. آب آشامیدنی زاهدان لوله‌کشی آب شیرین است و از طریق انتقال آب از شهرستان زابل تأمین می‌گردد. زاهدان به جهت مرزی بودن، از موقعیت استراتژیک جغرافیایی و تجاری و نظامی و شرایط خاص برخوردار است؛ به گونه‌ای که از یک‌سو راه‌آهن پاکستان که از مرز میرجاوه وارد ایران می‌شود و از سوی دیگر راه‌آهن سراسری ایران به این شهر منتهی می‌شود؛ و از سوی دیگر در نزدیکی به میل سه جانبهٔ ایران و پاکستان و افغانستان قرار دارد.

موقعیت راهبردی استان

استان سیستان و بلوچستان با داشتن موقعیت راهبردی بازرگانی و ترانزیتی و دارا بودن کشاورزی و باغبانی (به ویژه میوه‌های استوایی و گرمسیری) و همچنین جاذبه‌های فراوان تاریخی و طبیعی و نیز صنعت در حال رشد از توانایی و ظرفیت فوق‌العاده‌ای برای توسعه و آبادانی برخوردار است.

شهرستان‌های استان

استان پهناور سیستان و بلوچستان دارای ۲۰ شهرستان و شهرستان زاهدان مرکز استان می‌باشد. منطقه بلوچستان جنوب استان را در برگرفته است و از ۱۵ شهرستان (زاهدان، میرجاوه، خاش، سراوان، ایرانشهر، نیکشهر، چابهار، سرباز، کنارک، دلگان، مهرستان، سیب وسوران، بمپور، قصر قند، فنوج) تشکیل می‌گردد. منطقه سیستان نیز شمال استان را در برگرفته است و شامل ۵ شهرستان (زابل، زهک، نیمروز، هامون و هیرمند) می‌باشد.

تاریخچه استان

سرزمین اساطیری سیستان و بلوچستان از دو ناحیه شمال و جنوب تشکیل شده است. سیستان امروزی که قسمت شمالی استان را در برمی گیرد و سرزمین بلوچستان امروزی که ناحیه جنوبی استان را تشکیل می‌دهد.

بنادر استان

بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری چابهار در فاصله ۵ کیلومتر از یکدیگر قرار گرفته اند. با توجه به نتایج حاصل از مطالعات توسعه محور شرق، عمده‌ترین امکان ایجاد کار و اشتغال برای ساکنان استان، به دلیل کم آبی و طبیعت خشک این سرزمین بخش تجارت و حمل و نقل می‌باشد که در این خصوص بنادر چابهار با توجه به شرایط جغرافیایی و منطقه‌ای خود و نیاز کشور‌هایی همانند افغانستان و همسایگان شمالی کشور می‌تواند به عنوان تنها دروازه تأمین کننده ارتباط این کشور‌ها با آب‌های آزاد و دسترسی به سایر کشور‌های جهان مطرح باشد.

شهرستان چابهار با مساحت ۱۳۱۶۲ کیلومتر مربع حدود ۷ درصد مساحت استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان در جنوب استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان ۶۸۲ کیلومتر است. این شهرستان دارای ۲ مرکز شهری، ۳ بخش ۷ دهستان و ۵۴۳ آبادی دارای سکنه است.  بندر چابهار به عنوان یکی از بنادر مهم کشور در بخش شمالی دریای عمان واقع شده واز دیر باز کانون داد و ستد، تجارت و دریانوردی بوده است. از نقطه نظر مبادلات بازرگانی بندر چابهار به علت موقعیت استرتژیک و دستیابی به آب‌های آزاد بین المللی جایگاه ویژه‌ای در انجام مبادلات کشور با سایر کشور‌های منطقه دارد.

با توجه به نتایج حاصل از مطالعات توسعه محور شرق،  عمده‌ترین امکان ایجاد کار و اشتغال برای ساکنان استان، به دلیل کم آبی و طبیعت خشک این سرزمین بخش تجارت و حمل و نقل‌ می‌باشد که در این خصوص بندر چابهار با توجه به شرایط جغرافیایی و منطقه‌ای خود و نیاز کشور‌هایی همانند افغانستان و همسایگان شمالی کشور می‌تواند به عنوان تنها دروازه تأمین کننده ارتباط این کشور‌ها با آب‌های آزاد و دسترسی به سایر کشور‌های جهان مطرح باشد.  شهرستان‌های چابهار و کنارک با دارا بودن ۳۱۵ کیلومتر ساحل با دریای عمان بین تمام شهرستان‌های کشور موقعیت منحصر به فردی دارند. این مقدار خط ساحلی حدود یک ششم کل مرز‌های جنوبی کشور است. اما امتیاز چابهار نسبت به سایر بنادر و جزایر خلیج فارس،  تماس مستقیم و بدون واسطه سواحل مکران با آب‌های آزاد است.

بندر چابهار در حال حاضر شامل ۲ بندر شهید بهشتی و شهید کلانتری است که در فاصله ۵ کیلومتر از یکدیگر قرار گرفته اند.

عملیات اجرایی بندر شهید کلانتری که یکی از دو بندر مهم چابهار میباشد، از سال ۶۲ بطور جدی آغاز و باتکمیل ۴ پست اسکله فلزی در سال ۶۲ عملاً به بهره برداری رسید و بندر شهیدبهشتی نیز به عنوان دومین بندر مهم چابهار در سال ۶۱ با توجه به شرایط خاص حاکم بر خلیج فارس (جنگ تحمیلی عراق بر علیه ایران) و با تاکید دولت بر لزوم داشتن بندر در خارج از تنگه هرمز و خلیج فارس احداث گردید.

بندر چابهار در حال حاضر شامل ۲ بندر شهید بهشتی و شهید کلانتری است که در فاصله ۵ کیلومتر از یکدیگر قرار گرفته اند.

وضعیت موجود بندر شهید بهشتی

مساحت کل: ۲۴۰ هکتار

مساحت محوطه‌های بارانداز: ۱۶ هکتار

مساحت انبار‌های مسقف: ۳۰۰۰۰ مترمربع

دارای پنج اسکله:

اسکله شماره یک: کالا‌های عمومی

اسکله شماره دو: نفتی با عمق آبخور ۸ متر

اسکله‌های شماره سه و چهار:چندمنظوره با عمق آبخور ۹ متر هر کدام دارای ۱۵۰ متر طول و ۱۵ متر عرض هستند، که در سال ۱۳۶۲ ساخته شده اند و قابلیت پهلودهی به کشتی‌های ۲۵ هزار تن را دارا می‌باشند.

اسکله شماره پنج:چندمنظوره به طول ۲۶۲.۸ متر، عرض ۴۸.۵ متر و عمق آبخور ۱۱ متر که در سال ۱۳۸۳ احداث شده و قابلیت پهلودهی کشتی‌های تا ۷۰ هزار تن را دارد.

وضعیت موجود بندر شهید کلانتری

مساحت کل: ۳۰ هکتار

مساحت محوطه‌های بارانداز: ۳۵۰۰۰ مترمربع

مساحت انبار‌های مسقف: ۳۰۰۰ مترمربع

مساحت محوطه‌های کانتینری: ۱۸۵۰۰ مترمربع

دارای یک اسکله بتنی با عمق ۱۱.۶ متر

ظرفیت پهلودهی DWT ۴۰۰۰۰

بطول ۱۷۵ متر

۳ اسکله پیش ساخته با ظرفیت پهلودهی  DWT ۲۵۰۰ جهت استفاده لنج‌های باری و شناور‌های خدماتی

یک اسکله کوچک محلی جهت استفاده نیروی انتظامی می‌باشد.

مردم شناسی استان سیستان و بلوچستان

مجموعه اقوام ساکن در استان سیستان و بلوچستان همراه با سنن و شیوه‌های خاص زندگی، به تنهایی یکی از جاذبه‌های بی نظیر این منطقه است. زندگی ایلی با الگوی سکونت و آداب و رسوم ویژه، مورد علاقه دیدارکنندگان داخلی و خارجی است. نحوه معیشت و زیست، الگو‌های سکونت و باورداشت ها، سنت‌ها و آداب و رسوم از جمله جاذبه‌های دیدنی این شیوه زندگی است.

ارسال دیدگاه

لطفا یک نظر بنویسید.
لطفا نام خود را وارد کنید
لطفا آدرس ایمیل خود را وارد کنید.
لطفا یک ایمیل درست وارد کنید